Mawlid: innovatie of niet – ustadh Zekeriya Budak (hafidahu Allah)

Mawlid: innovatie of niet – ustadh Zekeriya Budak (hafidahu Allah)

 

Geliefde broeders & zusters, hierbij krijgen jullie een kort verslag van de lezing over de status van het vieren van de mawlid(de geboortedag van de profeet vrede zij met hem)

Allah Ta’Ala zegt in surah Yunus, vers 58 (wno):
‘’Zeg: ‘’in de goedgunstigheid van Allah en Zijn barmhartigheid, laat hen zich daarin verheugen.’’ Dit is beter dan wat zij bij elkaar vergaren.’’

Hieruit leren wij dat een moslim zich moet verheugen op nobele zaken. De profeet (vrede zij met hem) is de meest nobele persoon en wij moeten dan ook blijdschap tonen met zijn geboorte.

Ten eerste dient duidelijk te zijn dat het vieren van de mawlid niet een aanbidding op zich zelf is. Het is een middel voor dawah, oftewel een sociaal-maatschappelijke activiteit. De mawlid is hierdoor een traditie en geen innovatie in de religie, maar een sunnah hasana (een goede daad). Dit zal later worden toegelicht.

Verschillende interpretaties

In de Kor’an zijn er verzen die vatbaar zijn voor verschillende interpretaties. Dit kan bijvoorbeeld komen door de Arabische taal, dat met weinig woorden heel veel kan betekenen. Een voorbeeld hiervan is het woordje ‘’lamasa’’ in vers 6 van surah al Maida. Dit woordje betekend volgens sommige juristen ‘’aanraken’’ en volgens sommige juristen ‘’seksueel contact’’. Door de verschillende interpretatie, die overigens beide juist zijn, is het wetsoordeel ook anders.

Dit is ook het geval bij het woord ‘’vieren’’. Bij het woord ‘’vieren’’ kan iedereen verschillende interpretaties hebben. Voor de een is dit uitgaan in een disco en voor de ander kan dit Kor’an reciteren zijn. We moeten een duidelijk beeld hebben wat ‘’vieren’’ betekend in de context van ‘’het vieren van de mawlid’’. Met vieren wordt het herdenken van de profeet (vrede zij met hem) bedoeld. Herdenken kan op verschillende manieren, de meeste moslims op de wereld doen dit door bijvoorbeeld; kor’an te lezen, de salawat te sturen, lofliederen te zingen, gedichten op te dragen, de seerah te bespreken. Dit zijn allemaal middelen om te laten zien dat je dankbaar bent.

Stilstaan bij verjaardagen en het verleden

In de Kor’an worden wij als moslims aangemoedigd om stil te staan bij het verleden om hier lering uit te trekken en opdat onze harten tot rust komen. Hieronder volgen een aantal voorbeelden.
-Het stilstaan bij verjaardagen wordt aangespoord door Allah Ta’Ala in surah Maryam, vers 15 en 33. In vers 15 staat (over Yahya AS), (wno):
‘’Vrede zij met hem op de dag waarop hij is geboren, op de dag dat hij sterft en op de dag waarop hij weer tot leven wordt gewekt.’’
In vers 33 staat (over Isa AS): ‘’En vrede zij met mij op de dag waarop ik ben geboren, op de dag dat ik sterf en op de dag dat ik weer tot leven word gewekt.’’

-Allah Ta’ Ala zegt in surah Baqara, vers 248 (wno):
Hun profeet zei tegen hen:’’ Het teken van zijn koningschap is de tabut (een kist met eigendommen van verschillende profeten) die tot jullie is gekomen. Daarin rust een vredig gevoel (afkomstig) van jullie Heer en de nalatenschap van de familie van Musa en da familie van Harun, gedragen door de engelen. Daarin bevindt zich zeker een teken voor jullie, indien jullie bereid zijn te geloven.

Ook zegt Allah Ta’Ala in surah Hud, vers 120 (wno):
(En dus o Muhammed) al hetgeen Wij jou van de berichten van de boodschappers verhalen is om daarmee jouw hart te versterken. Hiermee is de waarheid tot jou gekomen en een vermaning en een les voor de gelovigen.

Hieruit leren we dat de mens tot rust komt door oude spullen en verhalen. Allah Ta’ala wilt dat de mens contact houd met het verleden, opdat lessen worden getrokken en de harten tot rust komen. De mawlid is een mogelijkheid om deze rust te vinden in een tijd van chaos.

Plaats & tijd

Het klopt dat het herdenken van de profeet (vrede zij met hem) ieder moment dient te gebeuren, maar in deze tijd zijn we ver van de profeet (vrede zij met hem). De mawlid is dan een middel om onze liefde voor de profeet (vrede zij met hem) te vergroten. De tijd dat de profeet (vrede zij met hem) is geboren is daarnaast een belangrijk element. Op dat moment dienen wij ons nog meer bezig te houden met de profeet (vrede zij met hem). Dat plaats & tijd belangrijke elementen zijn leren we bijvoorbeeld, door de volgende gebeurtenissen;

-Omar (RA) raakte en kuste bijvoorbeeld Hajar al Aswat (de zwarte steen) en zei: ‘’O Hajar al Aswat, je bent gekust en aangeraakt door de profeet (vrede zij met hem), daarom doe ik het ook, anders was je zomaar een steen.’’
-Tijdens de hemelreis van de profeet (vrede zij met hem), bad de profeet (vrede zij met hem) 2 rakaat op een specifieke plek enkel en alleen omdat Isa (AS) hier is geboren.
-Tijdens Ashura vasten wij omdat Musa (AS) zich verloste van de Farao.

 

Misverstanden

– Ten eerste. Het vieren van de mawlid is niet het imiteren van de christenen. Geen enkele moslim, die de mawlid viert, doet dit op een wijze waarbij de profeet (vrede zij met hem) een Goddelijke status krijgt net zoals de christenen doen met Isa (AS).

-Ten tweede. De hadith dat ELKE innovatie een dwaling is en elke dwaling naar het hellevuur leidt is welbekend. Om deze hadith te analyseren moeten we kijken naar wat de woorden in deze hadith betekenen. Hiervoor gebruiken we de definities die imam Shatibi (rahimahu Allah) heeft gehanteerd. Imam Shatibi (rahimahu Allah) is een van de grootste usuul-geleerden, die door iedereen wordt erkend.

Voor de betekenis van bid’ah (innovatie), dient onderscheid gemaakt worden tussen de taalkundige en de sharia betekenis. Taalkundig betekend ‘’elke innovatie’’, letterlijk elke innovatie. Dat betekend dus dat een koepel een innovatie is, dat auto’s innovaties zijn, etc. Het is dus onmogelijk om te zeggen dat de profeet (vrede zij met hem) deze  betekenis bedoelde, aangezien dat neerkomt op het zeggen van: ‘’Wie een auto gebruikt, gaat naar het hellevuur’’ en dat is onzin.

De profeet (vrede zij met hem) bedoeld hier de sharia betekenis en dat is: een weg die je begint in het geloof, dat een verzinsel/uitvinding is. Met deze verzinsel is je bedoeling om tegen de islam in te gaan, terwijl je beweerd dat het de sharia is. Een bid’ah is dus tegenstrijdig met de fundamenten van de Islam. Een mubtadi (innoveerder) is iemand die iets toevoegt aan de fundamenten van het geloof, wat er eigenlijk niet in hoort.

Het doel van de mawlid is absoluut niet om tegen (de basisprincipes van) de Islam in te gaan, waardoor het geen innovatie is. Daarnaast is het zo dat de mawlid niet als een aanbiddingsvorm wordt gezien.
– Ten derde. Een misverstand is dat alles wat de profeet (vrede zij met hem) niet heeft gedaan verboden zou zijn. De profeet (vrede zij met hem) heeft zijn verjaardag niet gevierd, dus dit is verboden, wordt er dan gezegd.

Buiten het feit dat dit niet juist is, klopt het ook niet dat de profeet (vrede zij met hem) zijn verjaardag niet heeft gevierd; hij heeft dit weldegelijk gedaan. Hij (vrede zij met hem) deed dit door te vasten als dankbaarheid. Er is dus een ‘’Asl (oorsprong) bij het stilstaan bij een verjaardag. De manier (vasten of lofliederen zingen etc.) maakt dan niet uit, mits er geen verboden zaken (dansen, gemixte bijeenkomsten etc.) gedaan worden.

Het bundelen van de Kor’an, de leestekens in de Kor’’an, het zeggen van ‘’as salatu khayrum min an-nawm’’ tijdens het oproepgebed voor het ochtendgebed, etc. zijn allemaal voorbeelden van zaken die niet zijn gedaan door de profeet (vrede zij met hem) zelf.
Daarnaast is er een overlevering van de profeet (vrede zij met hem), waarin hij zegt: ‘’ Wie een goede sunnah innoveert/tot leven brengt, die krijgt de beloning daarvan en ook van de mensen die deze sunnah volgen. Wie een slechte sunnah innoveert, krijgt de zonde hiervoor en ook van de mensen die deze sunnah volgen.’’

Sommige mensen zeggen dat ‘’sunnah’’ in deze hadith gaat over een handeling van de profeet (vrede zij met hem). Dit is echter verkeerd, omdat je dan een ‘’slechte sunnah’’ toeschrijft aan de profeet (vrede zij met hem), moge Allah Ta’Ala ons hiervan behoeden.

‘’Sunnah’’ in deze hadith is een nieuwe gewoonte/gebruik. Een persoon die dus met iets nieuws komt, dat de Islam bevorderd, krijgt hiervoor de beloningen & ook de beloningen van de mensen die hem nadoen. De persoon die met iets nieuws komt, dat de Islam tegengaat, krijgt hiervoor zijn straf en ook die van zijn volgelingen.

Dat er daarnaast sprake kan zijn van een goede innovatie, wordt bevestigd door Omar (RA), toen hij zei ‘’wat een goede bid’ah is dit’’, over het gezamenlijk bidden van de taraweeh.

Ten vierde. Ook zouden de 4 khaliefen en de andere vrome voorgangers de mawlid van de profeet (vrede zij met hem) niet hebben gevierd. De metgezellen van de profeet (vrede zij met hem) deden er alles aan om hem zo vaak mogelijk te zien en ze kwamen tot rust als ze bij hem waren. De metgezellen spendeerden hun leven naast de profeet (vrede zij met hem). Er zijn vele overleveringen waarin wordt aangegeven dat de metgezellen bijeen kwamen om het over de profeet (vrede zij met hem) te hebben. Ze vierden zijn verjaardag eigenlijk elke dag, door naar hem te kijken, luisteren enzovoorts. Wij daarentegen zijn ver verwijderd van de profeet (vrede zij met hem). We weten niet wat zijn gebruiken waren en hoe hij (vrede zij met hem) eruitzag. Juist daarom moeten wij de mawlid vieren. Het is een middel om liefde te krijgen voor de profeet (vrede zij met hem). Er is een stelregel in de Islam dat stelt dat hetgeen naar het gewenste leidt, ook gewenst is. Iets dat naar hetgeen leidt dat verplicht is, is ook verplicht. Het zetten van een wekker voor het ochtendgebed is verplicht, aangezien het ochtendgebed ook verplicht is. Deze stelregel geldt ook voor de mawlid. Door de gewenste zaken die gedaan worden tijdens de mawlid, behoord de mawlid opzich ook tot de gewenste zaken.

De mawlid is dus een middel, waarbij de beloningen worden verdient door het lezen van de Kor’an, de salawaat en de lezingen over de seerah.

Dat het blij zijn met de geboortedag van de profeet (vrede zij met hem) iets goeds is leren we daarnaast ook uit de overlevering over Abu Lahab. In Bukhari is er een hadith vermeld dat de broer van Abu Lahab (al-Abbas r.a.; een oom van de profeet vrede zij met hem) Abu Lahab in een droom zag dat de straf van Abu Lahab wordt verlicht op de maandagen, omdat Abu Lahab zo blij was met de geboorte van de profeet (vrede zij met hem) dat hij een slavin vrijliet.

Deze hadith bestaat echter niet uit de woorden van de profeet (vrede zij met hem), maar uit de woorden van al-Abbas r.a.. Hierdoor kan deze hadith niet gebruikt worden voor kwesties over aqeedah (geloofsleer), maar wel voor fada’il al-amal (deugdzaamheden in daden). De mawlid is, zoals eerder al gezegd, geen aanbiddingsvorm maar een sociaal-maatschappelijke activiteit. De mawlid valt dus niet onder aqeedah, maar onder fada’il al-amal.

We kunnen dus niet stellen dat de straf van de ongelovigen die iets doen uit liefde voor de profeet (vrede zij met hem) verlicht zullen worden. Wel kunnen we hieruit leren dat het blij zijn van de profeet (vrede zij met hem) een nobele zaak is, anders had al-Abbas r.a. dit verhaal niet overgeleverd.

We willen graag afsluiten door het opsommen van een aantal geleerden (rahimahum Allah) die het hebben toegestaan om de mawlid te vieren;
Imam Jalal ud din Suyuti
Imam al-Iraqi, de leraar van ibn Hajar
Imam Ibn Hajar al Asqalani, de auteur van o.a. de welbekende Fath al Bari
Imam Ibn Hajar al-Haytami
Imam Abu Shama, de leraar van imam Nawawi
Imam Nawawi, de auteur van o.a. de 40 hadith collectie
Imam ibn Kathir, de welbekende tafseer geleerde.
Imam ibn al Jazari
Imam ibn Abidin
Imam al-Bayhaqi
Imam al-Baghawi
Imam ibn Rajab al Hanbali
Imam ibn Hisham
Imam ibn Jawzi
Imam Ibn al-Jazari al Shafi’i
Imam Al-Qastallani
Imam Ibn al-Haj al Maliki
Imam Shams-ud-din Dimishqi
Mulla Ali al-Qari al Hanafi
Imam ibn Taymiyya stelt dat men beloont kan worden voor de goede intentie, terwijl hij de mawlid wel heeft opgenomen onder het hoofdstuk ‘’innovaties’’.

 

Er zijn ongeveer 160 boeken geschreven die expliciet gaan over de toelaatbaarheid van de mawlid en deze promoten. Wij vinden het jammer dat er mensen zijn die veronderstellen dat zij meer kennis en begrip hebben over overleveringen dan onder andere de genoemde geleerden. Wij respecteren daarnaast de mening van diegenen die de mawlid niet wensen te vieren en verwachten deze respect dan ook terug. Wel vinden wij het erg dat men elkaar en de genoemde geleerden hierboven beschuldigen van ongeloof door deze kwestie. Moge Allah Ta’Ala ons daar allen van behoeden, ameen.